Logo serwisu Biblia
 Strona główna 
 Stary Testament 
 Nowy Testament 
 Święci wg alfabetu 
 Święci wg dat 
 Papieże 
 Legendy o świętych 
 Patroni 
 Ciekawostki 

Stary Testament




 Różności 
 Polecane strony 
 Mapa serwisu 
 Kontakt 















Księga Przysłów


Księga Przysłów (Prz) znana jest też jako Księga Przypowieści lub Księga Przypowieści Salomona (Przyp). Po hebrajsku nazywała się Miszlej, w Septuagincie nosi tytuł Paroimiai, a w Wulgacie Proverbia. W liturgii chrześcijańskiej przybrała też nazwę Liber Sapientiae (Księga Mądrości).

Jak mówi tytuł, ta księga nie jest opisem dziejów, lecz zbiorem różnego rodzaju mądrości i nauk, także moralnych. Nie jest ona dziełem jednego autora; teksty pochodzą też z różnych epok. Prawdopodobnie w V w. p.n.e. nieznany autor zebrał je w jedną księgę, dopisawszy część wstępną (rozdz. 1–9): wprowadzenie (1, 1–7) i zbiór nauk mędrców (1, 8–9, 18). Inne części Księgi Przysłów to: dwa zbiory Salomona (10, 1–22, 16 oraz 25, 1–29, 27), dwa zbiory Nauk Mędrców (22, 17–24, 22 oraz 24, 23–34), Nauki Agura (30, 1–14), zbiór bezimienny (30, 15–33), Nauki Lemuela (31, 1–9) i Poemat o dzielnej niewieście (31, 10–31).

Ta literatura mądrościowa dzieli się na różne gatunki: gnoma (gnoma to zwięzłe zdanie wyrażające głębszą myśl, zwykle o charakterze moralnym), satyra, przypowieść, bajka, alegoria, zagadka, liryka pouczająca oraz poemat roztrząsający trudne zagadnienia życiowe.

Księga ta, jak i poprzednia – Księga Psalmów, nie da się po prostu streścić. Dlatego też przedstawię ją w sposób bardziej odpowiadające jej strukturze. Czyli wybiorę z tej skarbnicy trochę mądrości, które zacytuję.


Przysłowia Salomona, syna Dawida, króla izraelskiego, podane po to, by mądrość osiągnąć i karność, pojąć słowa rozumne, zdobyć staranne wychowanie: prawość, rzetelność, uczciwość; prostaczkom udzielić rozwagi, a młodym – rozsądku i wiedzy. Mądry, słuchając, pomnaża swą wiedzę, rozumny nabywa biegłości: jak pojąć przysłowie i zdanie, słowa i zagadki mędrców. Podstawą wiedzy jest bojaźń Pańska, lecz głupcy odrzucają mądrość i karność” (Prz 1, 1–7) – to pierwsze słowa tej księgi, wprowadzenie i zachęta do jej czytania.

Jeśli, synu, nauki me przyjmiesz i zachowasz u siebie wskazania, ku mądrości nachylisz swe ucho, ku roztropności nakłonisz swe serce, tak, jeśli wezwiesz rozsądek, przywołasz donośnie rozwagę, jeśli szukać jej poczniesz jak srebra i pożądać jej będziesz jak skarbów – to bojaźń Pańską zrozumiesz, osiągniesz znajomość Boga” (Prz 2, 1–5).

Z całego serca Bogu zaufaj, nie polegaj na swoim rozsądku, myśl o Nim na każdej drodze, a On twe ścieżki wyrówna. Nie bądź mądrym we własnych oczach, Boga się bój, zła unikaj: to ciału zapewni zdrowie, a pokrzepienie twym kościom” (Prz 3, 5–8).

Upomnieniem Pańskim nie gardź, mój synu, nie odrzucaj ze wstrętem strofowań. Bowiem karci Pan, kogo miłuje, jak ojciec syna, którego lubi” (Prz 3, 11–12).

Do mrówki się udaj, leniwcze, patrz na jej drogi – bądź mądry: nie znajdziesz u niej zwierzchnika ni stróża żadnego, ni pana, a w lecie gromadzi swą żywność i zbiera swój pokarm we żniwa” (Prz 6, 6–8).

Tych sześć rzeczy w nienawiści ma Pan, a siedem budzi u Niego odrazę: wyniosłe oczy, kłamliwy język, ręce, co krew niewinną wylały, serce knujące złe plany, nogi, co biegną prędko do zbrodni, świadek fałszywy, co kłamie, i ten, kto wznieca kłótnie wśród braci” (Prz 6, 16–19).

Kto poucza szydercę, ściąga na siebie wzgardę, strofując nieprawego, sam sobie szkodzi. Nie strofuj szydercy, by cię nie znienawidził, strofuj mądrego, a będzie cię kochał” (Prz 9, 7–8).

Nie uniknie się grzechu w gadulstwie, kto ostrożny w języku – jest mądry” (Prz 10, 19).

Kto napomnienie lubi, kocha mądrość, kto nagan nie znosi, jest głupi” (Prz 12, 1).

„Kto z mądrym przestaje – nabywa mądrości, towarzysz głupców poniesie szkodę” (Prz 13, 20).

Nie kocha syna, kto rózgi żałuje, kto kocha go – w porę go karci” (Prz 13, 24).

Kto ciemięży ubogiego, lży jego Stwórcę, czci Go ten, kto się nad biednym lituje” (Prz 14, 31).

Nagana głębiej działa na mądrego niżeli na głupiego sto batów” (Prz 17, 10).

Pożycza [samemu] Panu – kto dla biednych życzliwy, za dobrodziejstwo On mu nagrodzi” (Prz 19, 17).

Na dzień bitwy osiodła się konia, ale zwycięstwo zależy od Pana” (Prz 21, 31).

Karcenia chłopcu nie żałuj, gdy rózgą uderzysz – nie umrze. Ty go uderzysz rózgą, a od Szeolu zachowasz mu duszę” (Prz 23, 13–14).

Nie chwal się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co dzień ci przyniesie” (Prz 27, 1).

Każde słowo Boga w ogniu wypróbowane, tarczą jest dla tych, co Doń się uciekają. Do słów Jego nic nie dodawaj, by cię nie skarał: nie uznał za kłamcę” (Prz 30, 5–6).

Nie wszystkie przysłowia wydają się jasne, niektóre znów zdają się przeczyć sobie wzajemnie, jednak należy pamiętać, że wszystkie te rady mają prowadzić człowieka nie do próżnej chwały na tej ziemi, lecz do Królestwa Bożego. Warto więc do tej księgi zaglądać i jej mądrością się sycić.


...wróć


© 2000–2019 barbara     Wszystkie prawa zastrzeżone | All rights reserved     Strona nie zawiera cookies