Logo serwisu Biblia

Strona główna

Stary Testament

Nowy Testament

Święci wg alfabetu

Święci wg dat

Papieże

Legendy o świętych

Patroni

Ciekawostki

Różne artykuły

Inne strony katolickie

Mapa serwisu

Kontakt




© 2000–2018 barbara
Wszystkie prawa zastrzeżone | All rights reserved

Strona nie zawiera cookies



Nakarm głodne dziecko - wejdź na stronę www.Pajacyk.pl


10 listopadaśw. Leon I Wielki papież

Św. Leon I Wielki, 45. z kolei papież, doktor Kościoła; jego pontyfikat przypada na lata 440–461. Urodził się ok. 400 r., pochodził ze znakomitej rodziny włoskiej prowincji Tuscia (Toskania) z okolic dzisiejszego miasta Viterbo, ale całe życie spędził w Rzymie. Tu otrzymał staranne wykształcenie – poznał arkana retoryki łacińskiej i język grecki. Był oczytany zarówno w literaturze klasycznej, jak i w dziełach pisarzy chrześcijańskich.

Gruntownie wykształcony i wybitnie inteligentny, miał duże zdolności dyplomatyczne i dlatego był przez poprzednich papieży proszony o spełnianie trudnych, często poufnych misji. Cieszył się uznaniem dostojników Kościoła, kleru, i ludu. Był doradcą papieży: św. Celestyna I (10.09.422–27.07.432). u którego pełnił funkcję archidiakona, i św. Sykstusa III (31.07.432–19.08.440). Po śmierci papieża św. Sykstusa III 29 września 440 r. podczas nieobecności, spowodowanej misjami poza granicami Rzymu, został wybrany jego następcą.

Jego pontyfikat przypadał na trudne dla Kościoła czasy. Zarówno za czasów poprzednich papieży, ja i za czasów jego pontyfikatu walczył z herezjami, m.in. pelagianizmu, pryscylianizmu, monofizytyzmu i manicheizmu. Prosił Jana Kasjana o przygotowanie rozprawy O wcieleniu Pańskim przeciwko Nestoriuszowi. Popierany przez Prospera Tiro z Akwitanii wpłynął na Sykstusa III, żeby nie pozwolił pelagianinowi Julianowi z Eclanum powrócić do Italii. W Galii pośredniczył w sporze między patrycjuszem Aetiusem a Albinusem, prefektem pretorianów. Podejmował, jeszcze przed wybraniem na papieża jeszcze wiele innych misji zarówno dla umocnienia Kościoła, jak i przeciw odstępcom.

Potem, jako papież, bronił konsekwentnie prawd wiary, potępiając błędy heretyków, nie zamykając im jednak przy tym drogi powrotu do Kościoła.

Leon położył ogromne zasługi dla Kościoła. Pracował nad utrzymaniem jedności z Kościołem bizantyjskim. Głosił uniwersalność kapłaństwa Chrystusa reprezentowanego przez biskupa Rzymu jako następcy św. Piotra, któremu sam Chrystus dał władzę i prawo mające obowiązywać w całym Kościele. W obliczu zagrażającego rozłamu w Kościele, na dorocznym synodzie w roku 444 orzekł, że biskupi są równi w biskupstwie i w słabościach, jednak są kierowani przez Piotra, który bezpośrednio od Chrystusa otrzymał władzę nad całym Kościołem, w osobie jego następców, którzy są pierwszymi wśród biskupów. Faktycznie było to tezą o prymacie biskupa rzymskiego. Wprowadził zasadę jedności liturgicznej, kanonicznej pastoralnej całego Kościoła.

Był przeciwnikiem dopuszczania niewolników do stanu duchownego, ponieważ pochodzą oni ze „stanu nikczemnego”, a „posługa i świętość nie mogą ulec skażeniu przez obcowanie z ludźmi tak niskiego pochodzenia” (List 3).

Św. Leon Wielki był tym papieżem, który wiele wysiłku poświęcił odrzuceniu zwyczaju kłaniania się słońcu oraz utrwaleniu pogląd, że 25 grudnia jest dniem narodzin Chrystusa, a nie świętem powstania nowego słońca. Czynnie rozwijał naukę o dwóch naturach w Chrystusie.

Niestety, nie zapobiegło to herezjom i nie zakończyło rozłamów. Najpierw podnieśli bunt przeciwko uchwałom soboru mnisi w Palestynie, zwolennicy Eutychesa, głoszącego pogląd, że obie natury w Jezusie, Boska i ludzka, są ze sobą zmieszane (monofizytyzm) i natura ludzka rozpłynęła się w Boskiej. Na synodzie w Konstantynopolu w r. 448 Eutyches został ekskomunikowany. Doszło do tego, że patriarcha Jerozolimy, Juwenalis, musiał uciekać. Podobnie działo się w Egipcie – zwolennicy Eutychesa rzucili nawet klątwę na ojców soboru chalcedońskiego i zamordowali patriarchę Aleksandrii, Proteriusza.

Tymczasem rok później, na soborze w Efezie, zwołanym na skutek odwołania Eutychesa do cesarza, na który nie wpuszczono delegatów papieskich, uznano monofizytyzm za naukę prawowierną. Leon potępił ten synod jako zbójecki i próbował zwołać sobór powszechny, jednak to się nie udało. Dopiero po śmierci obrońcy Eutychesa, cesarza Teodozjusza II, zwołano sobór powszechny. Miał odbyć się w Nicei, ale ostatecznie miał miejsce w Chalcedonie, w pobliżu Konstantynopola, od 8 października do 1 listopada 451 r.

Tym razem papież posłał na sobór swoich delegatów dopiero wtedy, kiedy przyznano im pierwszeństwo, a tomus, słynny list Leona do Flawiana, w którym rozwinął naukę o dwóch naturach Jezusa, uznano za podstawę dyskusji. Na tym soborze ogłoszono dogmat o istnieniu w jednej osobie Chrystusa dwu natur: Boskiej i ludzkiej, obu niezmiennych i nieprzemieszczalnych, ale także nierozdwojonych i nierozdzielnych, co zakończyło spory dogmatyczne. Leon czuwał nad tokiem obrad, przesłał biskupom List do Ojców soboru, który został odczytany podczas obrad; zgromadzeni biskupi, zachwyceni jasnością wykładu wiary katolickiej mieli zawołać: „Oto wiara ojców, oto wiara Apostołów! Wierzymy w to wszystko! Niech będzie wyklęty, kto by wierzył inaczej! Piotr przemówił przez usta Leona!”. Eutychesa, Dioskura i ich zwolenników powtórnie ekskomunikowano.

Wysłanie na sobór delegatów papieża dało początek instytucji legatów papieskich, początkowo ustanowionych przy dworze bizantyjskim.

Tymczasem biskupi ormiańscy, którzy spóźnili się na obrady soboru, uznali, że w takim razie nie obowiązują ich jego postanowienia. Zamieszki wybuchły także w Palestynie i w Kościele egipskim, gdzie w miejsce zamordowanego Proteriusza biskupem został monofizyta Tymoteusz Ailouros. I Leon musiał na to patrzeć, ponieważ cesarz Leon I Trak stał po stronie monofizytów, s w Jerozolimie przebywała Eudoksja, wdowa po cesarzu Teodozjuszu II, która również sprzyjała monofizytom. Ostatecznie dopiero po interwencji wojska sytuacja uspokoiła się, a zwolennicy Nestoriusza przenieśli się na teren podległy królowi perskiemu.

Spośród postanowień soboru chalcedońskiego Leon unieważnił jedno postanowienie – o przyznaniu biskupstwa w Konstantynopolu następnego po Rzymie prymatu w Kościele.

Sobór w Chalcedonie pogłębił rysujące się już wyraźnie nieporozumienia między Rzymem a Konstantynopolem. Zaostrzyły się antagonizmy między wschodnimi a centralnymi prowincjami cesarstwa bizantyjskiego, czyli wschodniorzymskiego. Znaczna część wschodnich Kościołów do dziś odmawia uznania ważności soboru w Chalcedonie.

Leon pozyskał też poparcie cesarza Walentyniana III, który ogłosił, że zarządzenia Stolicy Apostolskiej mają być uważane za prawo, czyli że cesarstwo zachodniorzymskie uznaje prymat jurysdykcyjny biskupa rzymskiego.

Leon I walczył o uniezależnienie władzy kościelnej od cesarzy, a także dzielnie bronił Rzymu i Italii przed najazdami barbarzyńców, Attyli i Genzeryka. Spotkał się z Attylą pod Manutą i uzyskał od niego obietnicę, że zamiast złupienia Italii zadowoli się okupem. Po odebraniu okupu Attyla wycofał się do Panonii (dzisiejsze Węgry), gdzie niedługo umarł. Legenda głosi, że wódz barbarzyńców przestraszył się dwóch jasnych postaci stojących za papieżem z ognistymi mieczami: św. Piotra i św. Pawła. Podobnie spotkał się trzy lata później z innym najeźdźcą – Genzerykiem. Tu niestety nie odniósł aż takiego sukcesu: najeźdźcy najechali miasto i złupili je, mordując przy tym część ludności. Oszczędzili jedynie większość świątyń i chroniących się w nich ludzi. Ponieważ w wyniku tych wydarzeń upadła władza państwa, Leon I stał się jedynym obrońcą i opiekunem rzymskiej ludności, dlatego uzyskał przydomek Wielki.

Bliskim współpracownikiem Leona Wielkiego był człowiek świecki, Prosper z Akwitanii, przyjaciel św. Augustyna: kierował kancelarią papieską, redagował ważniejsze pisma.

Papież Leon wygłaszał kazania i zobowiązał wszystkich kapłanów do ich wygłaszania. Zachowały się jego kazania na cały rok liturgiczny: 10 na Boże Narodzenie, 8 na święto Trzech Króli, 12 na Wielki Post, 19 na Wielki Tydzień, 2 na Wielkanoc, 2 na Wniebowstąpienie, 3 na zesłanie Ducha Świętego, 1 na święto św. Piotra, 1 na święto św. Wawrzyńca i 22 na tzw. Suche Dni, które miały być obchodzone cztery razy do roku.

Pozostawił po sobie cenne listy w liczbie około 120 oraz traktaty religijne i 96 mów. Mowy pozwalają poznać wiedzę teologiczną Leona i życie liturgiczne Rzymu; listy ukazują problemy całego Kościoła. Najważniejsze to List do Flawiana, List do Teodozjusza, List do cesarza Leona i List do mnichów Palestyny. Jak wynika z listów, Leon był znakomitym retorem i stylistą. Pisał jasno, zwięźle i przekonująco. Za jego czasów powstały pierwsze redakcje oficjalnych modlitw w języku łacińskim.

Św. Leon I Wielki jest szczególnie czczony w Kościele Wschodnim. Został ogłoszony doktorem Kościoła przez Benedykta XIV w. 1754 r.

Pamiątkę św. Leona I wielkiego obchodzimy 10 listopada, w dniu jego śmierci. Przed reformą kalendarza w 1969 r. pamiątka obchodzona była 11 kwietnia, w dniu pierwszej translacji jego relikwii. W kościele prawosławnym jego pamiątkę obchodzi się 18 lutego.

Papież Leon I Wielki po śmierci pierwotnie spoczął w przedsionku Bazyliki św. Piotra w Rzymie. Był pierwszym papieżem, który tam spoczął. W 688 r. papież św. Sergiusz I przeniósł relikwie do wnętrza świątyni. W czasie przebudowy bazyliki w XVI–XVII w. szczątki Leona przeniesiono pod ołtarz Matki Bożej. Papież Klemens XI (1700–1721) przeniósł relikwie do osobnej kaplicy w bazylice: Cappella della Colonna. W 1952 r. poczta watykańska poświęciła Leonowi serię znaczków.

W ikonografii św. Leon przedstawiany jest w szatach papieża, zwykle w tiarze i z krzyżem papieskim, czasem trzyma księgę Ewangelii, często jest z listem w ręce. Niekiedy można go zobaczyć ze smokiem, co nawiązuje do ocalenia Rzymu przed najazdem Attyli.

Jest patronem muzyków, śpiewaków i organistów.

Imię Leon pochodzi z języka greckiego lub łaciny; w obu językach leon znaczyło „lew”.

...wróć

Spotkanie Leona Wielkiego z Attylą – fresk (Stanza di Eliodoro) pędzla Rafaela wykonany ok. 1513 r. Mimo że spotkanie to odbyło się nad rzeką Mincio pod Mantuą, artysta przeniósł je w pobliże Rzymu