Detal posągu świętego Fininana z Clonard; wykonanego w pracowni Studi Nicoli we Włoszech, data nieznana, Clonard, Hrabstwo Meath, Irlandia


Jeden z witraży kościoła pw. św. Finiana w Clonard


Kościół pw. św. Finiana w Saint Finian of Clonard. Naturalnej wielkości figura została wyrzeźbiona ok. 1940 r. we Włoszech
Logo serwisu Biblia


Nakarm głodne dziecko - wejdź na stronę www.Pajacyk.pl
















święty Finian (Finnian, Finden, Fionan, Fionáin) z Clonard („nauczyciel świętych”)

(ok. 470–12.12 między 549 a 552 lub 563)

12 grudnia



Św. Finian urodził się około 470 r. w Myshall (irl. Míseal) w dzisiejszym hrabstwie Carlow w Irlandii. Ojcem jego był szlachcic Ruidragh, pochodzący z Ulsteru, a matka Telach z Leinster. Finian miał siostrę Regnach, która została przeoryszą klasztoru w Kilreynagh, później była również czczona jako święta.

Już jako dziecko zetknął się z wiarą chrześcijańską, której nauczał go biskup Fortchern z Trim, uczeń św. Patryka. Pewnie z tego powodu żywił wielki kult dla tego apostoła Irlandii.

Wychowanie Fortcherna rozbudziło w chłopcu żarliwą wiarę i głód wiedzy. Biskup pokierował też jego dalszą edukacją. Za jego około 490 r. Finian wyjechał do Francji, gdzie w klasztorze św. Marcina w Tours. W klasztorze tym przesiąkł ideami życia monastycznego, życia pokuty, poświęcenia przyjemności życiowych dla uzyskania duchowych korzyści.

Potem Finian udał się do Walii, do słynnego opactwa Llancarfan w Glamorganshire, Tam został duchowym uczniem św. Cadoca (Canoga) Mądrego, pod którego kierunkiem studiował nauki biblijne. Zetknął się też z innymi świętymi Walii: św. Gildasem Mądrym i św. Davidem z Menevii.

Studiowanie religii, życia monastycznego i nauk biblijnych, przygotowywanie się do nauczania innych zajęło mu około 30 lat. Przez cały ten czas naukę łączył z życiem modlitwy i z posługiwaniem wiernym. Potem, około 520 r., wrócił do Irlandii, gdzie od razu zajął się pracą ewangelizacyjną pielgrzymując po całej wyspie, głosząc kazania i zakładając lokalne kościoły i – przesiąknięty duchem monastycyzmu – klasztory, przeciwstawiając się tendencjom ucieczki przed trudną rzeczywistością w grzeszne uciechy i zbytki. Wybudował podobno trzy kościoły, jednak dziś nie da się ustalić, które. Tradycja mówi, że był nauczycielem dwunastu apostołów Irlandii. Byli nimi święci: Brendan Starszy (ok. 500–571), Brendan Żeglarz (ok. 484–577), Kanizjusz z Aghaboe (ok. 516–600), Kiaran z Clonmacnois (ok. 515–549), Kiaran z Saigir (zm. ok. 530), Kolumba z Terryglass (zm. 552), Kolumba z Iony (ok. 521–597), Laserian z Leighlin (zm. 639), Mobi z Glasnevin (zm. ok. 544), Ninnaid z Inismacsaint (zm. po 530), Rodan z Lorrha, Ruadan (zm. ok. 584), Sinell z Cleenish (ok. 500), lub też wymieniani zamiennie: Molaise z Devenish, Laserian (zm. 563) – zamiast św. Laseriana z Leighlin, Senan ze Scattery (ok. 488–544) – zamiast św. Sinella, Kongal z Bangor, Komgal (516–602), Finian z Moville, Finnian (ok. 493–579), Bekan (ok. 500-570), Senach z Clonard (ok. 500).

Jest to mało prawdopodobne chociażby ze względu na czasy, w jakich żyli; nie potwierdzają jej również życiorysy tych świętych, jednak mówi nam o wielkiej roli, jaką św. Finian odegrał w chrystianizacji Irlandii.

Uważany jest za ojca irlandzkiego monastycyzmu. Zakładał kościoły, ale i klasztory; uczył swoich wiernych że życie zakonne jest najlepszą drogą do uświęcenia się.

Pierwszy klasztor założył w Skellig Michael (Skała Michała), w hrabstwie Kerry u wybudował przy nim kościół. Drugi klasztor w Aghowle (dawniej: irlandzkie Achadh Abhla, czyli Plac Jabłoni) w hrabstwie Wicklow, gdzie otrzymał od króla Leinster kawałek ziemi pod świątynię. Trzecim był klasztor w Dunmanogue nad rzeką Barrow.

Potem zatrzymał się na pewien czas w klasztorze św. Brygidy w Kildare. Tam ukazał mu się anioł, który wskazał mu miejsce zwane Cluain Eraird (Pole Erairda, znane szerzej jako Clonard), nad rzeką Boyne, w którym miał wybudować nowy klasztor.

Gdy opuszczał Kildare, św. Brygida podarowała mu na pożegnanie złoty pierścień.

Klasztor w Clonard, położony na pograniczu między północną i południową Irlandią, stał się największym dziełem św. Finiana. Zaczął skromnie – od małego poletka, na którym postawił niewielką chatkę i kościołek z gliny i wikliny. Św. Finian z Clonard został pierwszym opatem tego klasztoru. Prowadził życie, jakiego nauczył się w Tours, skromne, wypełnione modlitwą, pracą, studiowaniem i umartwieniami. Żył o chlebie i wodzie, spał na ziemi z kamieniem jako poduszką, cały czas nosił żelazny pas.

Szybko wieści o tym mądrym i pracowitym apostole Irlandii rozeszły się po kraju. Szczególnie sławne były jego kazania. Do Clonard zaczęli przybywać chętni pogłębienia swojej duchowości – młodzi, starsi, bidni, bogaci, świecy i duchowni, a w opactwie przebywało jednorazowo nawet do 3 tys. wiernych. Niedługo gliniany kościółek przekształcił się w kamienną świątynię. Słynne do dziś opactwo było miejscem wychowania i formacji duchowej wielu świętych – wymienia się między nimi tzw. dwunastu apostołów Irlandii. Jako centrum studiów biblijnych miało przetrwać ponad tysiąc lat.

Niektóre źródła twierdzą, że św. Finian był wyświęcony na biskupa, prawdopodobnie jednak tak nie było. Ale to on rozszerzył światło wiary na całą Irlandię, a także Brytanię i Szkocję, gdzie szli także nauczać jego uczniowie. Zostawali oni biskupami, świętymi, dlatego Finian nazywany jest dziś nauczycielem świętych. Był „światłem dla wielu”, głosicielem słowa Bożego, nauczycielem, lekarzem dusz i ciał.

Legendy przypisują św. Finianowi wiele cudów. Podobno wokół niego często gromadziły się ptaki, przyciągane jego łagodnością. Święty miał uratować mieszkańców wyspy Flathlom przed szarańczą. Przypisuje mu się uzdrawianie nieuleczalnie chorych, usunięcie z wyspy Flathlom i regionów Nantcarfan pasożytniczych owadów i robactwa, a także za pomocą modlitwy odeprzeć atak saksońskich najeźdźców przez wywołanie trzęsienia ziemi, które zniszczyło ich obóz.

Pod koniec życia, kiedy św. Finian zachorował, żeby nie narażać innych, bo panowała wtedy zaraza, usunął się z Clonard i zamieszkał w niedalekim Ross Findchuill. Odchodząc z Clonard miał śpiewać: „To jest miejsce mego odpoczynku na wieki, tu będę mieszkał, bo tego pragnąłem dla siebie” (Psalm 132, 14). Jednak dżuma dopadła go; zmarł w Ross Findchuill 12 grudnia między 549 a 662 rokiem; niektórzy podają jako datę jego śmierci rok 563. Hagiografowie podkreślają, że zmarł po przyjęciu Komunii św. z rąk swojego ucznia. Pochowano go w założonym przez niego opactwie Clonard, jednak relikwie nie przetrwały do dziś – zostały zniszczone podczas najazdu wikingów w 887 r.

Kult oddawany świętemu Finianowi nie zanikł – przetrwał przez stulecia aż do 1902 r., kiedy to papież Leon XIII zatwierdził go, ogłaszając Finiana świętym.

Unieśmiertelnia go także znany poemat:

„Wieżąś Złotą nad morzem –

O daj mej duszy ukojenie! –

Dobry Finnianie, ukochany założycielu,

Wspaniałego Cluain-Eraird…”.

Głównym źródłem wiedzy o życiu św. Finiana jest Codex Salmanticensis, średniowieczny irlandzki manuskrypt, zawierający obszerne żywoty świętych, który obecnie przechowywany jest w Bibliotece Królewskiej w Brukseli.

Św. Finian jest patronem Irlandii i diecezji Meath w Irlandii.

W ikonografii przedstawiany jest w habicie, często w czasie nauczania. Jego atrybutami są: budynek kościoła, ptaki wokół głowy.

Imię Finian to zanglicyzowana forma imienia irlandzkiego Finden. Jego podstawę stanowi imię mitycznego bohatera Finna, Fynna.



© 2000–2020 barbara     Wszystkie prawa zastrzeżone | All rights reserved     Strona nie zawiera cookies